Kızlar Manastırı-BüyükFatih Camii Trabzon

0
812

KIZLAR MANASTRI

Trabzon’u doğu ve güneyden çepeçevre kuşatan Boztepe üzerindeki Kızlar Manastırı oldukça büyük ve  geniş bir yapı topluluğu görünümündedir.

Boztepe’nin yamacında şehre hâkim bir mevkide kurulan bu yapı İki teras üzerine kayanın işlenerek inşa edilmesi nedeni ile çatısı kayadan oluşturulan manastır adını da “Tanrının Koruduğu”(-Theoskepatsu) bu özelliğinden almıştır.

Tanrı’nın koruduğu anlamında “Panagia Thaoskepastos” ismi yakıştırılan bu manastır kale görünümünde, şehre hâkim bir durumdadır.Aşağıdan bakınca ulaşılmaz yukarıdan baktıgında her yer elinin altında.

İmparator III. Aleksios’un (1349–1390) yaptırdığı manastır, çeşitli odalar, aşhaneler, çan kulesi, misafirhane, havuz ve iki kiliseden meydana gelmiştir. Bunun yanı sıra ek kiliseler ile ne oldukları anlaşılamayan birçok yapılarla da burada karşılaşmak mümkündür.

Aslına uygun restore edilen manastırdaki restorasyon ile yapıdaki tarihi kaya kilisesi ve örneğine nadir rastlanan fresklerin gün yüzüne çıkarılmıştır.

Trabzon’a vardıgınızda Kızlar Manastırı, Atatürk Köşkü ve Sümela manastrı ile birlikte restorasyonun ardından görülmesi mutlaka gereken yerleden olmuştur.

Kızlar Manastırı,Hasankeyf de benzeri bulunan ve aynı anılan magara içi manastrdan cok daha farklı bir burası

Boztepe yamacının şehre en hakim mevkisinde 1349-1390 yılları arasında 3. Alexios zamanında kurulan manastır, birkaç defa onarılarak son şeklini 19. yüzyılda aldı.

Manastırın içerisinde kaya kilisesi ve onun girişinde şapel ile birkaç hücre, kilisesinin içerisinde de 3. Alexios ve eşi Theodora’ya ait freksler bulunuyor.

Manastır içerisinde Anakaya kilisesi, Çan Kulesi, Öğrenci Odaları, Misafir Odaları, Mezar Şapeli, Çilehane ve Kutsal Su gibi yerler bulunuyor

Hırıstıyan ınancının bır seklı olan manastır yasamında yalnızlık esas kuraldır.Evlilik ,kendi içerisinde getirdiği sorumululuklarla  tanrıya ulaşmayı zorlaştırır

Dünyevi şeylerden uzaklaşarak, yalnız ya da cemaat olarak üst derecedeki dinsel deneyimlerle, bunların geliştirilmesi idealini gerçekleştirmek için seçilmiş bir yaşam biçimi demektir.
Monastisizm’in belirli ilkeleri vardır. Bunlar yalnızlık, ibadet, Tanrı’ya itaat, dini hizmet, oruç ve bekârlıktır.

Hırıstıyan ınancının bır seklı olan manastır yasamında yalnızlık esas kuraldır.Evlilik ,kendi içerisinde getirdiği sorumululuklarla  tanrıya ulaşmayı zorlaştırır

Manastır yaşamının kurucusu olarak ise Az. Antonius sayılır.

Anadolu nun bir çok yerinde rastlanan Kızlar Manastırı  Rum kızlarının dinsel eğitim öngörülmüş ve daha sonra da devamla rahibe olmalarına fırsat yaratmıştır.

Trabzon’da tarih kokan bu mekan doğa bütünlüğü ile birlikte mutlaka gezilmesi gereken bir yerdir.

BÜYÜK FATİH CAMİİ

Osmanlı Hükümdarı Fatih Sultan Mehmet Han’ın, Trabzon’u fethinden sonra kiliseden camiye dönüştürülerek ‘Büyük Fatih Camii’ adını alan ve restorasyonuna başlanan camide, sökülen zeminin altından 1600 yıllık mozaik süslemeler ortaya çıktı. Bu alanı cam kaplama ile düzenlenecek cami ibadet saatleri dışında da turistik ziyarete açılacak.

Büyük Fatih Camii, Trabzon’un Ortahisar ilçesinde bulunan bir camidir. Orijinal yapı ismi ‘Panaghia Chrysokephalos Kilisesi’dir. 1461’de Trabzon’un fethine kadar hem manastır hem de kilise olarak hizmet etmiştir. Osmanlı Hükümdarı Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethi sonrası kiliseden camiye dönüştürülen ve kentin en önde gelen kilisesi olarak tanımlanan yapının, Roma İmparatoru Konstantin’in (M.S. 325-364) yeğeni Hanmibalianos tarafından eski bir Roma tapınağı üzerine inşa ettirildiği sanılmaktadır.

Trabzon’un en önemli tarihi ve dini yapılarından olan Büyük Fatih Camii’nin kapsamlı restorasyonu sürüyor. Kesme taş ile yapılan camide sıvalar söküldükçe tarihi eserler de ortaya çıkıyor. Camide en son sökülen zeminin altında 1600 yıllık mozaik süslemelere rastlandı. Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından başlatılan restorasyon çalışmalarının bu yıl sonunda tamamlanıp, caminin ibadete ve turizme açılacağı belirtildi.

Camide geçen yıl bitirilmesi hedeflenen restorasyon, sıva döküm işlemi sırasında ortaya çıkan pencereler nedeniyle 1 yıl uzadı. Yapılan özel çalışma sonrasında arkeologlar tarafından temizlenen caminin tabanındaki mozaikler süslemeler, 100 metrekareden fazla bir alanda yer alıyor. Mozaik süslemelerin kapladığı alan ve yapıları itibarıyla da şu ana kadar korunarak günümüze gelen en iyi eserlerden biri olduğu değerlendirildi.

Trabzon Vakıflar Bölge Müdürü Orhan Kahveci de restorasyon çalışmalarıyla ilgili bilgi verdi. Kahveci, caminin tarihi konumda olduğunu belirterek, “Büyük Fatih Camii bizim için çok önemli bir yapıt. Büyük Fatih Camii, Fatih Sultan Mehmet Trabzon’u fethettikten sonra fetih hakkı olarak camiye dönüştürülen kilisedir. Vakti zamanında burası dönemin krallarının taç giyme merasimlerinin yapıldığı kilisedir. Bu açıdan önemli bir konumdadır. Bugün bu tarihi mekanda yapılan çalışmada, o döneme ait uzmanlar ile Türk tarihine hakim uzmanlar bir arada çalışmalar yaptılar. Yapının, şehrimizin turizmi gelirine önemli katkı sunacak bir yapı olduğu kanaatine varılarak, düzenlenmeye başlandı” dedi.

Restorasyon sırasında bazı sürprizlerle karşılaştıklarını ifade eden Kahveci şöyle konuştu:

“Burada yapılan çalışma yavaş ilerleyince müteahhiti değişmek durumunda kaldık. Geçtiğimiz aylarda kapatılmış pencereler bulunduğu için sözleşme 1 yıl uzatılmıştı. Bu yıl sonuna kadar bitirmeyi planlıyorduk. Yeni müteahhit ile binanın özelikle dış cephesinde bulunan sıvaların büyük bir kısmı dökülerek, tarihi binadaki taş dokunun ortaya çıkarılması konusunda bayağı bir yol aldık. Bazı freskler gün yüzüne çıkarıldı. Bize esas sürpriz olan ise döşeme kaldırıldığında altından çıkan mozaikler oldu. Bu öngörülmeyen olay sonrası restorasyon süresi uzatılarak bütçe artırımına gittik.”

Restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkan mozaiklerin cam döşeme ile korunacağını kaydeden Kahveci şunları söyledi:

“Burada yeni yapılan paslanmaz çelik konstrüksiyonla iskelet ayaklar oluşturuldu, bunun üzeri de cam döşeme yapılıyor. Hassas bir çalışma yapılıyor. Mozaikler kilise ile birlikte Milattan Sonra 370 yılında gelen bir çalışma. Bu mozaikleri gün yüzüne çıkararak koruma altına alıp, cam tabanla görünür hale getirerek sergileyeceğiz. Burada saklı kalmış en az 1600 yıllık bir tarihten bahsediyoruz. Bu yüzden Fatih Camimizdeki çalışmalarımızı daha da derinleştirerek devam ediyoruz. Şu anda temizlenen ve ortaya çıkartılan mozaiklerin üzerine cam döşeme yapılıyor. Bunu için çelik ayaklar mozaiklerin üzerine konuldu. Camlarımız da hazır, bunlar da döşendikten sonra çalışmanın büyük bir bölümü tamamlanmış olacakdıR

Caminin ibadet saatleri dışında turistik ziyarete açılabileceğini de dile getiren Kahveci, “Çok güzel bir görsel alan olacak. Burada ibadet zamanları dışına belirli saatlerde bu görselleri sergileyeceğiz. Tabanın cam olması bize haftanın belli günlerinde burayı turist kafilelerine rahatlıkla oldukları yerde gösterebilmemizi sağlayacak. Burada amacımız Trabzon turizmine katkı sağlamak dedi.

Yapılan çalışmalarla ortaya çok güzel bir görselin çıktığını vurgulayan Trabzon Vakıflar Bölge Müdürü Orhan Kahveci şunları kaydetti:

“Trabzon turizmine ikinci bir Ayasofya kazandırıyoruz. Çok güzel görsel manzarası olan bir bina olacaktır, kimsenin şüphesi olmasın. Bu mozaikler buranın önemini daha da artıracak, bu tür eserlere çok sık rastlanmıyor. Tüm binadaki restorasyon çalışmalarını önümüzdeki Ramazan ayına kadar bitirmeyi ve camiyi açmayı hedefliyoruz. Mozaikler yerli ve yabancı turistlerin beğenisine açılacak. Trabzon’un tarihi kadim şehir kimliğini öne çıkarmaya çalışıyoruz.Tarihin derinliklerine varan güzellikleri ortaya çıkararak, iç ve dış turizme açılmasına gayret gösteriyoruz.”

 

Paylaş
Önceki İçerikGül Herşey
Sonraki İçerikProf Abdullah Eroglu-Indiana
İbrahim Halil Eroğlu
AJANS 3C isimli aylık hukuk bülteni çıkardı. FİKİR KULUBÜ isimli kitabı var. www.sende yaz.net te şiirve makale tarzı yazıları bulunmakta çeşitli yerel gazete ve meslek dergilerinde yazı ve makaleleri vardır. www.iheroglu.com adresinde hikaye-makale ve yaşam koçlugu hakkında yazıları bulunmaktadır. Uzun Köprü Lisesi Gaziantep Atatürk Lisesi Ankara hukuk fakülteinde okudu Dernek ve parti yöneticilikleinde bulundu.Futbol masa tenisi ve tenis oynuyor.