DEPREM VE ÖNLEMLERİ

0
3415

BİR DEPREM SIRASINDA TEDBİR!
Değerli okurlarım Öncelikle Hayırlı günler dileğimle,hepinizin mutlu,şanslı,bol kazançlı günler geçirmenizi ümit ederim.
Son günlerde anlamsız da olsa ortada dolaşan deprem söylentileri hepimizin içini ürpertiyor. Umarım hiç olmaz. Ancak tedbiri de elden bırakmamak gerek. Bu nedenle bu yazımı sizinle paylaşmak istedim. Yazın başlangıcı tatilin gelişi demek, hepimiz tatil hazırlıklarına başladık bile. Çocuklarımız uzun ve yoğun bir okul süreci geçirdi. Şimdiden hepinize güzel tatiller dilerim
Bir deprem sırasında nelere dikkat etmeliyiz Bir deprem olduğunu veya başladığını hissettiğinizde dışarı çıkamıyorsanız bir sıra veya sağlam bir masanın altına giriniz. Pencerelerden, kitaplıklardan, dosya dolaplarından, ağır ve büyük aynalardan, askılıklardan ve diğer devrilme veya düşme ihtimali bulunan ağır eşyalardan uzak durunuz. Düşen sıva veya tavan kaplamalarına dikkat ediniz. Sarsıntı kesilene kadar saklandığınız yerde kalın ve sizi koruyan şeyden ayrılmayın. Eğer sizi koruyan şey hareket ediyorsa siz de onunla birlikte hareket edin.
Özel yerler için bazı ek tavsiyeler şöyle özetlenebilir:
Eğer YÜKSEK BİR BİNADA bulunuyorsanız yakınınızda bir masa veya altına girebileceğiniz benzeri bir eşya yoksa bir duvarın dibinden yürüyün ve başınızı ellerinizle koruyun. Asansörleri kullanmayın. Alarm veya su püskürtücüler çalışmaya başlarsa şaşırmayın. Cam pencereler deprem sırasında yerlerinden çıkabilir ve uçarak yüzlerce feet uzaklığa gidebilirler.
Eğer DIŞARIDA bulunuyorsanız ağaçlardan, tabelalardan, binalardan, elektrik tellerinden ve direklerden uzaklaşın ve bu tür şeylerin bulunmadığı açık bir alana gidin.( Park gibi )
Eğer BİNALARIN YANINDAKİ BİR KALDIRIMDA bulunuyorsanız, düşen tuğlalar, cam, sıva ve diğer enkazdan korunmak için derhal bir kapı girişine sığının.
Eğer ARAÇ KULLANMAKTA iseniz aracı yolun kenarına çekin ve durun. Üstgeçitlerden, enerji hatlarından ve diğer tehlikeli yerlerden kaçının. Sarsıntı kesilene kadar aracın içinde bekleyin.
Eğer KALABALIK BİR MAĞAZA VEYA BENZERİ MÜŞTEREK BİR ALANDA bulunuyorsanız  Üzerlerinde düşebilecek cisimler bulunan vitrin raflarından uzaklaşın.
Eğer TEKERLEKLİ SANDALYEDE iseniz sandalyenizden ayrılmayın. Eğer mümkünse sizi koruyacak bir yere gidin, tekerlekleri kilitleyin ve kollarınızla başınızı koruyun.
Eğer MUTFAKTA iseniz buzdolabından, sobadan ve duvarların üst kısımlarına monte edilmiş dolaplardan uzaklaşın. (Tehlikeleri azaltmak için araçları duvara sağlam bir şekilde monte etmek ve dolap kapaklarına güvenlik menteşeleri monte etmek için ŞİMDİ harekete geçin)
Eğer bir STADYUM VEYA TİYATRODA bulunuyorsanız yerinizde oturun ve kollarınızla başınızı koruyun. Sarsıntı kesilene kadar çıkmaya çalışmayın ve daha sonra da sakin ve düzenli bir şekilde terk edin.
DEPREMDEN SONRA HEMEN KONTROL EDİLMESİ GEREKENLERİN LİSTESİ (DEPREM SONRASI HIZLI KONTROL LİSTESİ)
Deprem sonrası şoklara karşı hazırlıklı olun bir deprem sırasında nereye saklanacağınızı planlayın. Yaraları ve incinmeleri kontrol edin. Gerekirse ilk yardımda bulunun. Sükunetinizi muhafaza edin ve diğerlerini de sakinleştirin. Kırık camlardan uzak durun. Yangın olup olmadığını kontrol edin. Gereken önlemleri alın ve harekete geçin. Gaz, su ve elektrik tesisatlarını kontrol edin. Eğer hasar varsa kapatın. Gaz sızıntısı varsa kibrit, el feneri, elektrikli cihazlar ve elektrik düğmelerini kullanmayın. Pencereleri açın, binayı terk edin ve gaz firmasına haber verin. Telefon ahizeleri yerlerinden oynamışsa yerlerine koyun ve yalnızca acil durumlar için kullanın. Televizyon veya radyoyu acil durum yayın kanalına ayarlayın. Acil durum bültenlerini dinleyin. Hasar görmüş binalardan uzak durun.
AİLE VE EV PLANLAMASI
BİREY VE AİLE HAZIRLIĞI
Aile için bir deprem planı hazırlayın. Her odadaki güvenli noktaların nereleri olduğunu öğrenin (sağlam masaların altları, duvar dipleri vs.). Tehlikeli noktaların nereleri olduğunu öğrenin (pencereler, aynalar, asılı cisimler, şömineler ve yüksek mobilyalar). Tatbikatlar yapın. Fiziksel olarak kendinizi ve çocuklarınızı güvenli yerlere yerleştirin. Birbirinizi kaybetme durumunda aile fertlerinin tekrar nerede bir araya geleceklerine karar verin. Acil durum telefon numaralarının bir listesini bulundurun. Aile fertlerinizin depremden sonra durumunuzu rapor etmek için arayabilecekleri başka bir şehirde bulunan bir arkadaş tespit edin. İş ve seyahat sırasında portatif veya oto radyosu edinin.
EV HAZIRLIĞI
Gaz, su ve elektrik tesisatlarının hasar görmesi durumunda bunları nasıl kapatacağınızı öğrenin. Bacaların, çatıların ve duvarların temellerinin sağlamlığını kontrol edin. Not: Eğer eviniz 1935 yılından (Türkiye için özellikle 1975 öncesi) önce yapılmışsa, evinizin temeline sağlam bir şekilde tespit edildiğinden emin olun. Eğer eviniz yükseltilmiş bir temel üzerine bina edilmişse, mukavemeti zayıf olan duvarların perde duvarlara dönüştürülmesini sağlayın. Eğer bir sorunuz olursa ruhsatlı bir inşaatçı çağırın. Ağır mobilyaları yerlerine monte edin. Gaz, su, elektrik hatlarına zarar verebilecek kadar hareket edebilecek su ısıtıcısı ve ev araç-gereçlerini yerlerine monte edin. Kırılabilecek ve ağır cisimleri alt raflarda muhafaza edin. Sarsıntı sırasında kapalı kalmalarını temin etmek için dolap kapaklarına menteşeler monte edin. Boya, böcek ilacı veya temizlik ürünleri gibi yanıcı veya zarar verebilecek sıvıları dolaplarda veya alt raflarda emniyete alınmış şekilde muhafaza edin. Acil durumlarda kullanılmak üzere gıda, su ilaç, ilk yardım seti, gerekli araçlar ve elbise bulundurun.
TOPLUM HAZIRLIĞI
(Üyesi olduğunuz) Yerel kuruluşların, hasara sebep olan bir depremin meydana gelmesi durumunda işe yarayabilecek ve yardımcı olabilecek özel bir hazırlık programı üstlenmesini veya özel bir eğitimden geçmesini önerin. Çevrenizde bulunan deprem hazırlık programlarına katılın. Çevre sakinleri için açılan hazırlık, ilk yardım, yangın ile mücadele, hasar değerlendirmesi ve arama-kurtarma eğitim faaliyetlerine katılın. Aletlerin, ekipmanların, malzemelerin ve çevredeki diğer insanlarla paylaşabileceği özel yetenekleri ve kaynakları olan üyelerin listesini içeren bir yetenek ve kaynak bankası yoluyla aileler ve komşular arasında kendine yardım ağları geliştirin. Özel ihtiyaçları olan veya özel yardım gerektirecek komşuları belirleyin. Komşularınızın bir deprem meydana geldikten sonra her şey yolunda ve herkes sağlıklı ise beyaz bir bayrak (yatak çarşafı) asmaları konusunda görüş birliğine varmalarını sağlayın (Deprem sonrasi evde olmayanlardan haberdar olabilmek için).
EV VE İŞYERİ İLK YARDIM SETLERİ
İlk yardım setleri acil bir durumdan sonra son derece hayati önem taşır. Bu setler aynı zamanda normal günlerde de birisi yaralandığı takdirde son derece yararlıdır. Kullanışlı olabilmesi için bir ilk yardım seti hazır ve kolaylıkla ulaşılabilir olmalıdır. İlk yardım setlerini bir depremin kargaşasının ardından kolaylık ulaşılabilecek bir yerde muhafaza edin Arabalarınızı da unutmayın ! Aynı zamanda her araç için de iyi donatılmış bir ilk ardım setine ihtiyaç duyacaksınız. Özellikle sıcaklığın arabalarınızda bulunan ilk yardım malzemelerinizin ömrünü kısaltabileceğinden dolayı malzemelerin belirli aralıklarla rotasyona tabi tutulması ve yenilenmesi gerekir. Bütün ilk yardım malzemelerinizi yılda iki defa gözden geçirmenizi ve yenilemenizi tavsiye ederiz. Bunun için iyi bir zaman enerji tasarrufu nedeniyle saatlerin ileriye veya geriye alındığı tarihlerdir. Bu tarihler, aynı zamanda duman dedektörlerinizin bataryalarının da değiştirilme zamanıdır.
İLAÇLAR
Antibiyotik merhemler
Bütün aile fertleri için ilaçlar
Aspirin ve/veya ağrı kesici ilaçlar
İshal ilaçları
Göz damlaları
Soğuk algınlığı/öksürük ilaçları
Benadryl
Böcek öldürücü sprey
Kulak ve burun damlaları
Hidrojen peroksit
Deri dezenfektan sprey
Ekstra hazırlanmış ilaçlar
Yedek olarak eski numaralı gözlükler
TIBBİ MALZEMELER
Yardımcı bandajlama malzemeleri
Tıbbi lateks eldivenler
Cerrahi maske
Anlık soğutma paketleri
Anlık ısıtma paketleri
“Ace” bandajlar
Kelebek bandajlar
Gazlı bezler
Pamuk tamponlar
Yapışkan bant
2” ve 4” genişliğinde steril rulo bandajlar
Askı vs. için üçgen bandaj (37” x 37” x 52”)
Dil bastırıcılar
Kırık kemikleri vs. düz tutmak için kullanılan malzemeler
Cisimleri dezenfekte etmek için %10 beyazlatma solüsyonu (çamaşır suyu) içeren sprey şişe
DEPREM MALZEMELERİNİZLE BİRLİKTE İLK YARDIM EL KİTAPÇIĞININ BİR KOPYASINI DA BULUNDURMAYI AKLINIZDAN ÇIKARMAYIN.
DEPREM MALZEMELERİ EKİPMANLARI KONTROL LİSTESİ
Deprem için gerekli olan malzemeleri organize ederken, onlara bir deprem evinizi harabeye çevirdikten sonra ihtiyacınız olacağını aklınızdan çıkarmayın. Malzemelerinizi düşen cisimlerin altında gömülü kalma ihtimallerini minimuma indirecek ve bulunması kolay bir yerde muhafaza edin. Eğer yeriniz darsa geniş bir çöp tenekesi mükemmel bir malzeme deposu olarak kullanılabilir. Eğer bir apartman dairesinde yaşıyorsanız bu kutu dekoratif bir masa örtüsünün altında gizlenebilir. Depremler her an olabilir. Şu anda hazır mısınız? Gıda stoklarınızı son 6 ay içinde yenilediniz mi? Eğer henüz yapmadıysanız bunu da günlük işler listenize ekleyin. Bunu şimdi yapın!
İş eldivenleri Balta / Balyoz (Minimum 3 kg.) Kürek (düz başlı ve ucu sivri) Süpürge Çekiç ve çiviler Tornavidalar Levye veya manivela (36” veya daha uzun) Plastik kaplama ruloları (4 mil. IO’ X 25’) Plastik çöp poşetleri (ağır hizmet, 30 galonluk veya daha büyük) Küçük ve büyük plastik poşetler Kangal alinde halatlar ¼”, ½”, ¾” (25’ – 50’) Kangal halinde tel Çadır (Aile veya tüp tipi) Muşamba tente (PVC eya kanvas, en az iki tane, 8’ X 10’) Uyku tulumları, battaniye vs. Peynir kumaşı (sudan partikülleri üzmek için)
NAKİT PARA (küçük meblağlar ve bozuk para)
Kuru gıda Su Giyecek Yürüyüş ayakkabıları ve çoraplar, yerel yol haritası Yangın söndürücü (deprem için sağlamlaştırıcı şerit, hortum tipi bir püskürtme ağzı, metal başlık ve minimum 2A-IOBC püskürtme oranına sahip olan kimyasal tipleri tavsiye ederiz). Pusula Su geçirmez bir muhafaza içerisinde el feneri ve bataryaları veya kimyasal olarak ışık saçan kibritler Küçük radyo (portatif ve pille çalışan) Eğlence paketi – aile fotoğrafları, defterler, kitap, dergi vs. ve oyunlar
SAĞLIK KORUMA MALZEMELERİ
Plastik torbalar – ağır hizmet çöp kutusu boyunda ve daha küçük fermuarlı tipler Toz klorin kireç-(oksitleyici ve korozif bir malzeme olduğundan dolayı uygun şekilde depolanması gerekir) Portatif kamp tuvaleti ve kimyasal maddeler Tuvalet kağıdı Su olmadan silinerek temizlenmek için kullanılan kolonyalı mendil vs. malzemeler Tuvalet malzemesi – küçük havlular, şampuan, diş macunu, deodorant, sıhhi mendiller vs. Böcek, sinek, sivrisinek ve karınca spreyleri
AİLE DEPREM PLANI
ÇEVRENİZİ TANIYIN
EVDEKİ EN GÜVENLİ YER: Bir deprem sırasında ağır mobilyalardan, ev aletlerinden, büyük camlardan, ağır cisimler taşıyan raflardan ve şömine gibi duvar kaplamalarından uzak durun. Bu tür cisimler düşebilir veya kırılabilir veya yaralanmanıza sebep olabilir. Eğer eşyalarla dolu değil ise, bir koridor evdeki en güvenli yerdir. Mutfaklar ve garajlar en tehlikeli yerlerdir. Aynı zamanda her odadaki en güvenli yerleri de öğrenin. Şiddetli bir deprem sırasında bir yerden başka bir yere gitmek güç olabilir.
ÇIKIŞLAR VE ALTERNATİF ÇIKIŞLAR: Evinizde ve iş yerinizde Acil durumlarda dışarı çıkmak için kullanılabilecek bütün muhtemel yolları öğrenin ve bilin. Acil bir durumda sadece sizin için mümkün olabilecek çıkışlar keşfetmeye çalışın.
KAPATMA VALFLERİNİN YERLERİ: Su, gaz ve elektrik için kapatma valflerinin nerede olduklarını öğrenin,bunların nasıl kullanılacağını öğrenin. Eğer emin değilseniz bunları sağlayan firmalarla irtibata geçin
ÖZEL ÖNLEMLER ALIN
YAŞLI, SAKAT VEYA TEDAVİ ALTINDA OLAN ŞAHISLAR: Bu insanlar bir deprem sırasında hareket etmekte zorluk çekebilirler. Gerekirse onları tahliye etmek için birini görevlendirin. Aynı zamanda özel yiyecek ve ilaçlara da gerek duyabilirler. Bu tür özel ihtiyaçlar için bir kaç günlük stok bulundurun. DİLİNİZİ KONUŞAMAYAN ŞAHISLAR : Dilinizi konuşamayan şahıslar bilgi için genellikle ailelerine ve arkadaşlarına güvenirler. Eğer bir deprem sırasında, birbirlerinden ayrı iseler yardıma ihtiyaç duyabilirler. Dilinizde yazılmış kimlik, adres ve özel istekler belirten acil durum bilgi kartları hazırlayın. EV HAYVANLARI : Bir depremden sonra, hayvanlarınız ile ilgilenmekten önce kendi güvenliğiniz ile ilgilenmelisiniz. Hayvanlar için ekstra su ve yiyecek depolamak her zaman için iyi bir fikirdir. Bir deprem meydana geldikten sonra onları evin içerisinde güvenli bir yerde muhafaza ediniz. Eğer tahliye edilirseniz, onları acil durum sığınağına sokmanıza izin verilmeyecektir.
CEMİYETİNİZİ TANIYIN
POLİS VE İTFAİYE: En yakında bulunan polis karakolunun nerede olduğunu öğrenin. Büyük bir deprem meydana gelmesinden sonra yerel itfaiye istasyonlarının muhtemelen günlerce boş ve kilitli olacağından haberdar olun. Hasar ile sonuçlanan bir depremden sonra, bulunduğunuz yerlerde acil durum sığınakları ve geçici tıbbi merkezler kurulacaktır. Bölgenizin planlarını öğrenmek için yerel ve devlet Acil Durum Büroları ile irtibata geçiniz.
CEMİYET PLANLARI: Komşularınızı ve yeteneklerini öğrenin. Bir depremden sonra birbirinize yardım edebilirsiniz. Ayrıca bir depremden sonra cemiyetinize yardım etmek için nereye gideceğinizi de öğrenin. Harici acil durum yardımı gelene kadar günler geçebilir. Birbirinize yardım etmek son derece önemlidir.
BULUŞMA PLANI
TEKRAR BİRARAYA GELME PLANI: Aile bireylerinizle nerede buluşacağınızı ve nasıl bir araya geleceğiniz hakkında bir plan yapın. Eğer aile fertleri birbirlerinden ayrılırlarsa temas kurmak için bulunduğunuz yerin dışında yaşayan birisini seçin. Uzun mesafe telefon hizmetleri muhtemelen şehir içi hizmetlerden daha önce tamir edilecektir. Depremden hemen sonra telefonu kullanmayın ve şehir içi konuşmaları da yalnızca acil durumlar için yapın.
PLAN SORUMLULUKLARI: Bir depremin meydana gelmesinden sonra göz önüne alınacak çok şey vardır. Herkese özel görevler tayin ederek, aileniz, arkadaşlarınız ve komşularınızla bir plan yapın. Bir depremin meydana gelmesinden sonra, etrafta dolaşmanın zor olabileceğini düşünerek, her şahsın görevlerinin bulunmaları muhtemel olan yerlerle ilgili olmasını sağlayın.
MESAJ BIRAKILABİLECEK BİR YER BELİRLEYİN: Aile fertlerinin birbirleri için mesaj bırakabilecekleri ev dışında güvenli bir yer belirleyin. Bu şekilde davranmakla, birbirinizden ayrılır ve evin içinde kalamayacak duruma düşerseniz, aileniz sizi bulabilmek için nereye gideceklerini bileceklerdir. Evde olmadığınızı herkese bildirmek istemezsiniz. Bu nedenle bu yer, güvenli ve gizli olmalıdır. Örneğin, bir kaldırım taşının altı, bir teneke kutunun içi, arka bahçede bir yer vs.
GÜVENİLİR İÇME SUYU
SU DEPOLANACAK EN ÖNEMLİ ŞEYDİR
Güvenilir içme suyunun kaybı öldürücü olabilir. az sayıdaki istisnalar hariç tutulursa, insanların çoğu 36 saatten fazla susuz kalırlarsa etkileri hissetmeye başlarlar. Dehidratasyon açlıktan ölümden çok daha önce meydana gelir. Vücutlarımız gıdasız kalmaya çok daha iyi tahammül edebilirler. Yeterince bol bir su kaynağı ile açlıktan ölüm günlerce, hatta haftalarca geciktirilebilir. Şehir içme suyu kaynağı büyük bir depremin etkilerine maruz kalarak kullanılmaz hale gelebilir. Yabancı maddeler borulardaki kırık ve çatlaklardan içme suyu kaynağına karışabilir, su kaynağındaki dibe çökmüş olan maddeler suya karışabilir, filtre sisteminde bir arıza meydana gelebilir vs. Suyun her zaman bu şekilde bol olabileceğini düşünmeyin. İleriyi düşünün ve aileniz için yeterli miktarda su depolayın.
NE KADAR SU DEPOLAMALIYIM?
İyi bir genel kural şudur: 7 GÜN İÇİN GÜN BAŞINA KİŞİ BAŞINA BİR GALON (MİNİMUM). Üç haftalık su kaynağı idealdir.
SU KAYNAKLARI
Bir ve iki galon ağzı kapalı konteynırlarda marketten satın alınmış şişe suları. NOT: Yerel mağazadan satın aldığınız bir ve iki galonluk konteynırlar uzun süreli depolama için tasarlanmamıştır ve yaklaşık altı ay sonra sızdırmaya başlayacaktır. Kampçılık veya av malzemeleri satan mağazalardan alınma bir ve beş galonluk ağzı mühürlenebilir konteynırlar. Konteynırı ve içine koyacağınız suyu gerekli sağlık işlemlerinden geçirdiğinizden emin olun. Açık ve anlaşılır bir şekilde işaretlenmiş eski çamaşır suyu şişeleri su depolamak için konteynır olarak kullanılmak üzere son derece uygundur. Özel su firmalarından alınan beş galonluk mühürlü konteynırlar. Su firmaları üzerlerindeki fabrika mührü durduğu sürece konteynırlarının sonsuza kadar kullanılabileceğini iddia ederler. Bütün plastik konteynırları tahta bir palet veya raf üzerinde muhafaza edin. Su konteynırlarını konteynırlarda bir arıza olması durumunda diğer malzemelere zarar gelmeyecek şekilde bir yere yerleştirin. Bütün su stoklarını serin ve karanlık bir yerde muhafaza edin.
PLASTİK SU KONTEYNIRLARINI ASLA DOĞRUDAN BETONUN ÜZERİNE KOYMAYIN. Beton suyun içine kimyasal maddeler girmesine sebep olarak suyu kirletir. Beton aynı zamanda zarar vererek plastik şişenin özelliğini kaybetmesine sebep olur.
MUSLUK SUYUNUZU ARITMAK Kendi doldurduğunuz suyun kimyasal işlemlerden geçirilmesi gerekir. Eğer uzun zaman herhangi bir işleme tabi tutulmadan bırakılırsa bakteriler ve alglerle kirlenir.
HER GALON SU BAŞINA SEKİZ DAMLA SAF KOKUSUZ SIVI ÇAMAŞIR SUYU SUDAKİ KİRLENMEYİ AZALTACAKTIR. BEYAZLATICIYI SUYU İLK OLARAK DEPOLAMAK ÜZERE KALDIRIRKEN İLAVE EDİN.
NOT: SUYUNUZU HER ALTI AYDA BİR DEĞİŞTİRİN (bu mağazadan satın aldığınız bir ve iki galonluk mühürlü şişeler ve beyazlatıcı eklemek suretiyle musluk suyundan kendi hazırladığınız suları da içerir.) Başka bir su kaynağı da sıcak termosifonlardır. Termosifonların zemine yakın bir tahliye valfi mevcuttur. SU ISITICINIZDAN SU ALMAK
Son derece dikkatli davranın. Suyun soğumasını bekleyin. Depoya giden soğuk su kaynağını kapatın. Depodaki gaz veya elektrik ısıtıcısını kapatın. Zemindeki tahliye musluğunu açın.
UNUTMAYIN: Deponun dibindeki bazı tortular ilk başta suyun bulanık akmasına neden olabilir. Berrak akana kadar suyu akıtmaya devam edin.
EVİNİZDE BULUNAN DİĞER SU KAYNAKLARI
Tuvalet Su Depolama Tankı: NOT: suyu depolama tankından alın-TUVALET TASINDAN DEĞİL (eğer suyun içerisine renklendirici veya kimyasal maddeler koyuyorsanız suyu içmeyin). Eritilmiş buz küpleri bir su kaynağıdır. Paketlenmiş konserve gıdalar (hatta şuruplar bile büyük ölçüde sudan oluşur.) Evin içerisindeki tesisatta kalmış olan su: su bazen ana vana kapanarak ve yeri tespit edilmek suretiyle alınabilir. Evinizin en yüksek noktasındaki musluğu açın, daha sonra en alt noktadaki musluğu açtığınızda yerçekimi kuvveti suyun borulardan akmasını sağlayacaktır.
EĞER SU KAYNAĞINIZIN SAFLIĞI ŞÜPHELİ İSE, SUYU İÇİLEBİLECEK HALE GETİRMEK İÇİN AŞAĞIDAKİ METOTLARI KULLANIN EN İYİSİ: suya çamaşır suyu katın. Her galon su için sekiz damla. Eğer su bulanık ise bu dozu iki katına çıkartın. İYİ: suya %2 oranında tentürdiyot ilave edin. Her galon su başına yirmi damla. Eğer su bulanık ise bu dozu iki katına çıkarın.
KABUL EDİLEBİLİR: suyu on dakika boyunca kaynatın. Kullanmadan önce gıda kaplarınızı temizlemeyi ve sağlıklı bir kullanım için uygun hale getirmeyi unutmayın. Sabun ve ılık su ile yıkayın, daha sonra da % 10 çamaşır suyu solüsyonu ile doldurun. Beş dakika sonra çamaşır suyunu dökün ve kurumaya bırakın. Kirli olan su içinde bulunan yabancı maddelerden arındırmak için önce bir kahve filtresinden, peynir kumaşından veya kağıt havludan geçirilmelidir.
PORTATİF OTO HAYATTA KALMA SETİ Tamam! Evinizi hazırladınız evinizden uzakta olduğunuz zamanlardan ne haber? Aracınızda veya işyerinizde! Kuzey Kaliforniyalılar araçlarının içerisinde oldukça fazla vakit geçirirler. Gitgide yayılan büyük şehrimiz, araçların en küçük bir arıza yapmadan çalışmalarını gerektirmektedir. Aynı zamanda evden uzakta olduğumuz zamanlar için de kendimizi hazırlamalıyız. Araç içerisinde muhafaza edilen bir hayatta kalma seti (ve büromuzda bulunan bir başkası) eve dönene kadar idare edebilmemizi sağlar.
ARACINIZIN İÇERİSİNDE MUHAFAZA EDİLECEK OLAN HAYATTA KALMA SETİNİN İÇİNDE BULUNMASI GEREKENLERİN BİR LİSTESİNİ BURADA VERİYORUZ: Naylon Taşıma Poşeti Veya Günlük poşet Şişe su Bozulmaz gıdalar Konserve açacağı Transistörlü radyo ve yedek bataryalar El feneri ve yedek bataryalar İlk yardım seti Eldivenler Birinci derecede gerekli ilaçlar Battaniye, uyku tulumları, uzay battaniyesi Ağzı kapatılabilir plastik torbalar Önceden ıslatılmış küçük havlular Küçük alet seti Kibrit ve çakmak Yürüyüş ayakkabıları ve yedek ayakkabılar Yedek elbiseler Ceket Nakit para (küçük meblağlar ve bozuk para)
İŞYERİNDE BULUNDURULACAK KİŞİSEL HAYATTA KALMA SETİ
İş yerinizde bulundurulacak set küçük ve portatif olmalıdır. Bu seti küçük bir günlük kullanılan çantaya doldurun. İş yeriniz kapalı ise ve başka bir yere taşınmak zorunda kalmanız halinde malzemelerinizi yanınızda taşıyabilmelisiniz. Bu setin içinde şunlar bulunmalıdır: Kuru gıda – şekerlemeler, kurutulmuş meyveler, bisküvi, kraker vs. İçecekler – su veya portakal suyu Tenis ayakkabıları / yürüyüş ayakkabıları (ofislerde çalışanlar için) İlk yardım seti Rutin ilaçlar – aspirin, parasetamol, soğuk algınlığına karşı kullanılan tabletler vs. Özel ilaçlar El feneri ve yedek bataryaları Kimyasal olarak ışık yayan çubuklar Kibritler Pille çalışan küçük portatif radyo ve yedek pilleri Küçük ve büyük plastik torbalar Tuvalet malzemesi / kişisel hijyen malzemeleri Eğlence paketi – aile fotoğrafları, defterler, dergi ve kitap gibi okunacak şeyler ve oyunlar
UNUTMAYIN: 72 saate kadar mahsur kalabilirsiniz. İhtiyaçlarınızı arşılayacak kadar yeterli malzemeniz olduğundan emin olun.
DOĞRU YANGIN SÖNDÜRÜCÜ KULLANIN
Büyük bir depremin ardından, yangın söndürme ve kurtarma kaynakları tamamen felç olacaktır. Bir yangının ilk safhalarında doğru yangın söndürücü kullanmak büyük kayıpları önler. Bu yalnızca deprem için geçerli olmayıp bütün yangınlar için de geçerlidir. Aslında bütün yangınlar başlangıçta küçüktür ve eğer el altında ve kolay ulaşılabilecek bir yerde doğru yangın söndürücü yoksa ve uygun şekilde kullanılmazsa kolaylıkla yayılıp büyüyebilir. Yangın söndürücüleri yangınlara karşı ilk savunma hattımızdır ve bütün evlerde ve işyerlerinde bulundurulmalıdır. Muhtemel yangın türü için uygun olmasını sağlamak ve yangın söndürme işleminde kullanılan kimyasal maddelerin değerli eşyalarımıza zarar vermesini önlemek için doğru yangın söndürücüyü seçmek son derece önemlidir. Yanlış türde bir yangın söndürücü kullanmak ofiste çıkan küçük bir yangını söndürmek için kullanılacak olan yanlış tipteki bir yangın söndürücü nedeniyle kullanılmaz hale gelebilir.
YANGIN SÖNDÜRÜCÜ SEÇMEK: Yangın söndürücüler uygun oldukları yangın türüne göre sınıflandırılırlar. Dört ana sınıf A,B,C ve D’dir. Sınıf A: Tahta, kağıt, kumaş ve plastiklerin çoğu gibi sıradan yanıcı maddeler Sınıf B: Benzin, yağlar, cilalar ve gresler gibi parlayıcı ve yanıcı sıvılar Sınıf C: Yangın söndürme işinde kullanılan kimyasal maddenin elektriksel iletkenliğinin bulunmamasının önemli olduğu üzerinde enerji bulunan elektrikli cihazlar Sınıf D: magnezyum veya titanyum gibi yanabilen metaller (son derece özeldir ve bu nedenle burada anlatılmayacaktır) Yangın söndürücüler aynı zamanda kullanılacakları yangının büyüklüğü için de bir yol gösterici fonksiyonunu yerine getiren sayısal bir sınıflandırma değerine de sahiptir. Hafif yangınlarda kullanılacak A sınıfı bir yangın söndürücü için minimum sınıflandırma değeri 2A’dır.B veya C sınıfı yangınlar için en az 10 sınıflandırma değerine sahip bir yangın söndürücü tavsiye edilir. Çeşitli tiplerdeki yangınlar için kullanılabilen yangın söndürücüler 2A:10 BC gibi kombine sınıflandırma değerlerine sahiptir.
YANGIN SÖNDÜRME İŞLERİNDE VE CİHAZLARINDA KULLANILAN KİMYASAL MADDELER (YANGIN KİMYASALLARI)
Genel olarak beş grup yangın söndürme kimyasalı vardır. Yangını söndürmek için uygun olmasının yanında aynı zamanda en az zarar verenini seçin. Kuru Kimyasal, Standart Tip: A ve B sınıfı yangınlarda kullanılır. Elektrikli cihazlardaki zararı önledikten sonra derhal silinerek temizlenmesi gereken hafifçe korozif bir kalıntı bırakır. En çok kullanıldığı alanlar otomotiv, gres yangınları ve parlayıcı ve yanıcı sıvılardan kaynaklanan yangınlardır. Kuru Kimyasal, Çok Amaçlı Tip: A, B, ve C türündeki yangınlar için kullanışlıdır. En yaygın yangın türlerinin çoğunda kullanışlı ve etkilidir. Son derece korozitir ve yapışkan bir kalıntı bırakır. Hassas elektrikli cihazların ve bilgisayarların civarında kullanılmamalıdır. Halojenli Kimyasallar: A, B ve C türündeki yangınlar için kullanışlıdır ( kullanılan kimyasal maddeye bağlı olarak). Etiketlerini kontrol edin. Pahalıdır fakat son derece kullanışlı ve temizdir. Herhangi bir kalıntı bırakmaz. Hafifçe toksittir. Hassas bilgisayar ve cihazlar için mükemmeldir. Aynı zamanda parlayıcı yanıcı sıvılar ve otomotiv yangınlarında da rahatlıkla kullanılabilir. Ofisler için olan seçeneklerin içerisinde en iyilerinden biridir. Bununla birlikte çevreyle ilgili sınırlamalar ve yasaklar ve artan maliyetler kullanılmasını ve teminini sınırlamaktadır. Karbon Dioksit: B ve C sınıfı yangınlar için kullanışlıdır. Çok temizdir ve herhangi bir kalıntı bırakmaz. Kısa menzillidir (yangına çok yakından tatbik edilmelidir). Su Bazlı Kimyasallar: Sadece A sınıfı yangınlarda kullanılır. Yeniden doldurulması ve temini ucuzdur. Bu saydıklarımız en çok kullanılan yangın söndürücü tiplerdir. Seçiminizi yaparken kullanılacak yerin ölçüsü yangının sınıfı ve korumaya çalıştığınız şey ile uyumlu olup olmadığını göz önüne alın. Yangın söndürücülerinizin bulundukları yerler, kullanılma şekilleri ve sınırlamaları hakkında çok iyi derece bilgi sahibi olmanız da son derece önemlidir. Yangın Kanunu tarafından şart koşulan yangın söndürücüler her yıl yetkili bir servis tarafından gözden geçirilmelidir. Eğer bir yangın söndürücü kullanılıyorsa yinede itfaiyeyi çağırmanız ve alanı tahliye etmeniz gerekmektedir. Kendinizi tehlikeli bir duruma düşürmeyin. Yangını söndürmüş dahi olsanız yinede bizi çağırın biz gelerek yangını tamamen sönmüş olup olmadığını emin olmak için kontrol edeceğiz. Görünüşte sönmüş olan küçük bir yangın aslında bir duvarın içerisinde görünmeden yanmaya devam ediyor olabilir. Bu yangın tavan arasına sıçrayabilir ve şaşırtıcı bir hızla alev alev yanan bir cehenneme dönüşebilir. Eğer bir depremden sonra herhangi bir yangını söndürmüş iseniz yangının tamamen sönmüş olduğunu kontrol etmek için itfaiye görevlileri gelene kadar binanın dışında kalın. YANGIN SÖNDÜRÜCÜYÜ KULLANIRKEN UNUTULMAMASI GEREKENLER: PİMİ ÇEKİN YANGININ TABANINA NİŞAN ALIN SAPI SIKIN ATEŞİ TARAYIN DEPREM ACİL DURUM AYDINLATMASI Bir depremin meydana gelmesinin ardından en çok karşılaşılan problem el fenerinizi bulmaktır. Bütün aile fertlerinizin yataklarının başucunda bir el feneri bulundurduklarından emin olun. Son derece kıymetli bir ışık kaynağı da elektrikler kesilince otomatik olarak yanan ışıklardır. Fiyatları 10$ – 20$ civarındadır ve duvardaki prize takılırlar. Elektrikler kesildiğinde otomatik olarak yanarlar. Ailenizin ihtiyaçlarını dikkatli bir şekilde gözden geçirin ve aydınlatma malzemeleri satan mağazada cimrilik yapmayın. Acil durum aydınlatması gece yapılan arama ve kurtarma çalışmalarında son derece önemlidir. Özellikle depremden sonra herhangi bir gaz sızıntısı ihtimali varsa kibrit veya mum KULLANMAYIN. Acil Durumlarda Kullanılacak Uygun Işık Kaynakları: Bütün aile fertleri için el fenerleri Ev için batarya ile çalışan lambalar Yedek bataryalar (her altı ayda bir değiştirmeyi unutmayın) Elektrik enerjisi kesildiği zaman otomatik olarak yanmaya başlayan lambalar. Duvarda fişe takılı olarak bırakılan tipler. Kimyasal olarak ışık yayan çubuklar. Gaz/propan lambaları (artı kibrit, alev gömleği ve yakıt) Portatif Elektrik Jeneratörü (artı yakıt): tomobillerde kullanılan normal benzin ile çalışan tipten alırsanız, çalıştırmak için aracınızın deposundan çektiğiniz benzini kullanabilirsiniz. Bir sifon hortumu da Jeneratör ile birlikte bulundurulmalıdır. İhtiyaçlarınız için yeterli güce sahip bir jeneratör satın alın. 200 watlık bir ampul, bir kampı okumaya yetecek kadar aydınlatabilir. Isınma veya serinleme amacıyla kullanmak çok elektrik tüketimine sebep olur. Elektrikli cihazlar için yüksek güçteki bir jeneratöre ihtiyaç vardır.
ACİL DURUM GIDA MALZEMELERİ STOĞU VE PİŞİRME
Depremden sonra hayatta kalabilmek için gıda da su kadar önemlidir. Psikologların belirttiklerine göre ciddi bir duygusal travma geçiren insanlar yaşamaktan vazgeçebilir ve hatta bunu takip eden depresyonlardan dolayı ölebilirler. Psikolojik olarak normal ve sağlık bir beslenme felaketin sonucu olarak meydana gelen duygusal travmayı azaltabilir; bu nedenle insanlara, bir felaket anında kullanmak üzere stok ettikleri malzemelerinin miktarının, mümkün olduğunca normal günlük hayatlarında tükettikleri miktarı karşılamaya yetecek kadar olmasını tavsiye ediyoruz. Stok edilen gıdalar depolamaya uygun tipte olanlardan seçilmelidir. Gıdaların en az dayanacakları süre buzdolabı olmadan 6 ay olmalıdır. Bu yazının sınırlı kapsamı çerçevesinde bir acil durum gıda depolama programını uygulamak için gerekli olan bütün gerekli bilgileri verebilmek oldukça güçtür. Bireylerin ihtiyaçları ve zevkleri son derece değişkendir. Eğer normal bir insandan çok daha küçük veya daha cüsseliyseniz, stoklarınızı burada önerilenlerden farklı olarak ayarlamak isteyebilirsiniz. Buradaki bilgiler acil bir durum için gıda stoğu yapmak isteyen insanlara bazı fikirler vermek amacıyla önerilmiştir.
ALINMASI GEREKEN ŞEYLER İÇİN BİR ALIŞVERİŞ LİSTESİ OLUŞTURMA AMACI GÜDÜLMEMİŞTİR.
Her kategoride ihtiyaç duyulacak olandan daha fazla gıda listeye dahil edilmiştir. Ailenizin ihtiyaçlarını ve zevklerini göz önüne alın.
STOKLARI DEĞİŞTİRMEK
Stokları her ALTI AYDA bir değiştirmek son derece önemlidir. Bunun nedeni her şeyin altı ayda bir bozulacağı veya çürüyeceği için değildir. Fakat, stokları yenilemeyi normal alışkanlıklarınızın bir parçası haline getirmek zorunda olmanızdan dolayıdır. Değiştirmeyi hatırlamanın en kolay yolu, enerji tasarrufu nedeni ile saatlerin ileri veya geri alındığı zamanlarda stoklarınızı yenilemektir. Unutmayın,
SAATLERİNİZİ AYARLADIĞINIZDA, STOKLARINIZI DA DEĞİŞTİRİN. (Saatlerin bu geri veya ileri alınma zamanlarının, aynı zamanda duman detektörlerindeki bataryaların değiştirilme zamanları olduğunu da hatırlayın.) Bu işlemi gerçekleştirmeyi düşünme sizin için ne kadar kolay olursa, onu sürekli yapma konusunda da o kadar eğilimli olursunuz. Stoklarınızı değiştirdiğinizde onları kaldırıp atmayın. Mutfağınıza koyun ve kullanın. Her şey çöpe gitmek zorunda değildir.
UNUTMAYIN : Stoklarınızı değiştirmek bataryaları, gıdaları, sularınızı, ilaçlarınızı (özel olarak hazırlanmış veya eczanelerde satılan standart ilaçlar) kapsamalı fakat bunlarla sınırlı kalmamalıdır. Aynı zamanda kullanırken yangın söndürücünüzü kontrol etmeyi ve sallamayı da unutmayın.
ÖRNEK GIDA MALZEMELERİ
KİŞİ BAŞINA VE EVİNİZDE BESLEDİĞİNİZ HER HAYVAN İÇİN en az YEDİ GÜNLÜK GIDA MALZEMESİ stok etmeniz gereklidir. Bunlar raf ömrü uzun dayanıklı gıdalar olmalıdır. Bu malzemeler soğuk, kuru ve ışık almayan bir yerde depolanmalıdır. Isı ve nem gıdanın bozulmasını çabuklaştırır. Aşağıda birkaç örnek gıda malzemesinin listesi verilmiştir. Bu liste hiçbir şekilde stok edilecek gıdaların tamamını göstermemektedir. Kendinizin ve ailenizin yiyeceği malzemeleri depo etmelisiniz. Evinizde günlük olarak kullandığınız gıdaları seçmeye özen gösterin. Çocuklarınız depremden önce konserve ton balığı yemiyorsa depremden sonra da büyük olasılıkla yemeyeceklerdir. Planlarınızı sanki yedi günlük kamp tatiline gidiyormuş gibi hazırlayın; yapmakta olduğunuz iş de aslında budur. Öncelikle buzdolabındaki, daha sonra dondurucudaki ve sonra da stok ettiğiniz gıdaları tüketmeyi unutmayın. İÇECEKLER Süt- Susuz veya buharlaştırılmış Karbonat Kahve, çay çeşitleri, hazır kakao- Kafein içeren gıdaların suyu vücudunuzda daha hızlı taşıyacağını unutmayın, bu şekilde ½ oranında daha fazla su stokladığınızı kabul edebilirsiniz. İstenilen Toz İçecekler- Bunların hazırlanması için ayrıca su gerektiğini unutmayın. Sebze, domates ve sebze suları. Gatorade gibi sporcu içecekleri Tahıl Ürünleri: Çok sayıda kahvaltı hububatı Kağıt paketlerde hazır ACI baharat Kek karışımı- Sadece su gerektiren türden alın. Ekmek- Dondurucuda Saklayın. Makarna, Un , Mısır gevreği Tuzlu bisküvi Pirinç Protein Kaynakları: Konserve et: Beykın, sosis, et zmesi, kırmızıbiberli con carne, et yahnisi Konserve Kümes Hayvanı eti: Tavuk, hindi Konserve Balık: on alığı, som balığı, sardalya Peynir: Sert parafinli kağıda sarılı peynir daha uzun süre dayanır. Kurutulmuş Yumurta
MEYVE VE SEBZELER
Konserve kabuksuz meyveler Konserve armut, şeftali, kayısı, erik Konserve turunçgiller Konserve ebzeler Kuru börülce Hazır patates püresi Paketlenmiş kuru fasulye
TEMEL GIDA MALZEMELERİ
Tuz Şeker Kızartma yağı Katı yağ Karbonat Bal
ÇEREZLER VE DİĞER GIDALAR
Kuru yemişler Fıstık ezmesi Şekerleme Kuru meyve Kuru çorba karışımı Konserve çorba
DEPREMDEN SONRA YEMEK PİŞİRME
ç gün veya daha uzun süre soğuk yemekler yemek hiç hoş değildir. Beden ve ruh sağlığınız için mümkün lduğunca normal biçimde yemek yemeniz gereklidir. Üç gün veya daha uzun süreli bir kampa gitmiş gibi lacaksınız. Bu nedenle aşağıda sayılan eşyaları yanınızda bulundurun: Kamp ocağı (Çok sayıda Propan eya Beyaz Gaz tüpü bulundurun) Sırt çantası ocağı Depremden sonra baca uzmanı tarafından video denetimi yapılmadan ŞÖMİNE kullanılmamalıdır. Gözle görülmeyen hasarlar tavan arasında yangına veya karbonmonoksit gazının eve sızmasına neden olabilir. Barbekü (Mangal kömürü ve Starter Sıvı) Sterno (tip) Ocak Pişirme aletleri: Tencereler Tavalar Fincanlar ve Bardaklar Çatal, Kaşık ve Bıçaklar
KONSERVE AÇACAĞI: Stok ettiğiniz bütün konserve kutuların kapaklarını açmak için.
YEREL DAĞITIM HATTI VANALARININ KAPATILMASI Bir depremden sonra gaz, elektrik ve suyun nasıl ve ne zaman kesileceğini evdeki herkesin öğrenmesi için bir bedel ödemek gerekli değildir. Bu durum kapatma vanalarının yerlerini belirgin biçimde işaretlemek ve gerekle talimatları yakın bir yere asmak kadar basit olabilir. Aşağıda kapatma vanaları için çok bilinen örnekler verilmiştir. Çok değişik bir malzemeye sahip olsanız da (propan tankı gibi) kapatma işlemi benzer şekilde yapılacaktır. Kapatma vanalarını bulamamanız veya vana sistemini anlamamanız durumunda yerel dağıtım şirketi veya tankınızı aldığınız yerle bağlantı kurun. Dağıtım hatlarında veya yakınında gaz kokusu aldığınızda veya hasar gördüğünüzde ilgili hatların kapatılması gerektiğini unutmayın.
DEPREMDEN ÖNCE GAZ VANASINI KONTROL EDİN.: Vanaların gerektiğinde ne şekilde kapatıldığını bildiğine inandığınız veya bilmesi gereken kişilerle birlikte gaz sayacının ve ana kapatma vanasının yerini belirleyin ve bunları iyice tanıyın. Binanızdaki vanaları tanımak için aşağıda verilen gaz sayacı ve ana kapatma vanalarına ait resimleri inceleyin. 12” ayarlı veya diğer bir uygun anahtar ile ana vanayı sadece 1/8 tur sağa veya sola çevirin (bu hareket başlangıçta zor gelebilir). DİKKAT: Ana vanayı 1/8 turdan fazla çevirmemeye dikkat edin (böyle yaptığınızda büyük olasılıkla kılavuz lambalarınız sönecek ve tekrar yanmaları için eğitimli personel çağırmanız gerekecektir). Vanayı çalıştığından emin olmak için çevirdikten sonra,
ANAHTARI SAYAÇDAN ÇIKARMAYIN VE anahtarı sayaç üzerine sabitleştirmek için “fermuar bağlayıcı” veya kayış kullanın. Ayarlanabilir anahtar kullandığınızda onu vananıza uyan ebatta saklamaya dikkat edin. Bu şekilde paslanma veya aşınma durumunda bile vananıza uyacaktır. Anahtarı sabitleştirmeden önce hareketli kısımlara yağ veya gres sürün. Bunlar anahtarınızın fonksiyonel ve kullanıma hazır bir durumda saklanmasına yardımcı olacaktır.
ANA VANANIZ 1/8 TUR DÖNMEZSE GAZ ŞİRKETİ İLE BAĞLANTI KURUN, ONLAR VANAYI ONARACAK VEYA DEĞİŞTİRECEKLERDİR. GAZIN KESİLMESİ
Gaz sayacı ana gaz kapatma vanasının yerini belirleyin (genellikle evin dışındadır). Bu vana genellikle yer altından çıkan ve sayaca giden bir borunun üzerindedir. Vanayı boruya çapraz biçimde çevirin (“Depremden Önce” başlığı altındaki “Yerel Dağıtım Hatları” sayfasındaki büyük örneği inceleyin. Vanayı kapattığınızda evinizdeki ve çevresindeki bütün kılavuz lambalar (ocak, fırın, çamaşır kurutucu, yüzme havuzu/sauna ısıtıcı, su ısıtıcı vb.) sönecektir. Gaz tekrar verildiğinde kılavuz lambaların tekrar yakılması için gaz şirketini veya diğer bir vasıflı elemanı çağırmanız gerekecektir. Bütün kılavuz lambalarının tekrar yakılmaması evin içinde tehlikeli miktarda gaz birikmesine neden olabilir. Unutmayın ki gaz kokusu hissetmediğiniz de veya evinizde önemli bir hasar oluşmadığında gazı kesmeniz gerekli değildir. Buradaki karar size aittir. Büyük bir depremde gazın kesildiğinden emin olmak için en güvenilir yol otomatik gaz kesme vanalarını kullanmaktır. Deprem anında evde bulunmasanız bile otomatik kesme vanası otomatik olarak gazı kesecektir. Daha fazla bilgi ve montaj için yerel gaz şirketine başvurun. Acil durumlarda hızlı ve kolay bir şekilde vanaya ulaşabilmek için ana gaz kesme vanasının çevresini temizleyin. Gazı kesmek için bir anahtar (veya özel bir alet) kesme vanasına yakın bir yerde veya kolay ulaşılabilen diğer bir noktada boruya takılmalıdır. Acil durumlarda bulunduğu yerin kolaylıkla fark edilmesi için kesme vanasını beyaz veya parlak bir boya ile boyayabilirsiniz. Ana gaz kesme vanasını kapatabileceğinizden veya düzgün çalıştığından emin değilseniz (paslanma belirtisi vb.) ya da kılavuz lambalarını tekrar nasıl yakılacağını bilmiyorsanız yerel gaz şirketinizle bağlantı kurun. Şirket evinize bir servis yetkilisini göndererek doğru çalışma prosedürünü size gösterecek ve vana, kılavuz lambaları kontrol edecektir. ELEKTRİĞİN KESİLMESİ
Ana elektrik kesme devresinin yerini bulun. Evinizde sigorta ve devre kesiciler yerleştirilmiş olabilir. Evinizde sigorta varsa bıçaklı kesici kolu veya yerinden sökülebilen sigorta üzerinde “ANA SİGORTA” işaretini koymanız gerekir. Evinizde devre kesiciler varsa bunları ortaya çıkarmak için devre kesici kutusunun metal kapağını açmanız gerekebilir (metal kapağı kesinlikle çıkarmayın). Ana devre kesici üzerinde açma ve kapama konumları belirgin biçimde işaretlenmelidir. İlk olarak bütün küçük devre kesicileri , daha sonra “ana” kesiciyi kapatın. Ana sigorta veya kesici panelin yanında veya evin başka bir tarafında bağlı panellerin olması durumunda herhangi bir acil durumda kendinizi emniyette hissedin ve bunları da kapatın. Kısa devre olması durumunda bir kesici veya sigorta bypass geçilebilir. Not: Bütün sorumluluk sahibi aile üyelerine acil durum anında yerel dağıtım hatlarının nasıl kapatılacağı öğretilmelidir. Dağıtım hatlarının hem açık hem de kapalı konumları hakkında bilgili olmaları gerekir.
SUYUN KESİLMESİ
Evinize gelen ana su hattının yerini belirleyin (büyük olasılıkla bodrum katının ön kısmında bulunur). Boru üzerinde bir giriş vanası göreceksiniz. Deprem sonrasında su kaçağı olması halinde bu vanayı kullanarak evinize gelen suyu tamamen kesin. Acil durumlarda vanayı kolayca bulmak için vanayı boyayabilirsiniz. Su sayaç kutusundan binanıza gelen bütün suyu kesebilirsiniz (genellikle cadde veya kaldırım tarafındadır). Uzun bir tornavida veya özel alet kullanarak kapağı açın. Bu kutu kolay erişilebilecek bir yerde değilse veya kutuyu bulamıyorsanız yerel su idarenize başvurun. Herhangi bir gereksinim duymadan önce bu kutunun ve su vanasının yerini belirlemeniz gereklidir. Su sayacının içinde gaz sayacındakine benzer bir vana göreceksiniz. Bu vanayı da aynen gaz vanasında olduğu gibi çevirin. DEPREMDEN SONRA
SAYACINIZI GAZ KESME VANASINDAN KAPATIN:
Hasarlı veya hasarsız binanızın içinde gaz kokusu, sesi alırsanız veya bundan şüphe etmeniz durumunda, Gazlı su ısıtıcınızın veya diğer bir gazla çalışan cihazınızın yere düşmesi ve/veya duvar bağlantısından çıkması durumunda,
Binanızın duvarlarında veya beton döşeme levhalarında büyük çatlaklar meydana gelmesi gibi büyük bir hasar görmesi VE gaz hatlarının bundan zarar gördüğünden şüphe etmeniz durumunda,
UYARI: Gaz kokusu aldığınızda hiçbir elektrik anahtarını açmayın. Kaçak kontrolü için açık alev kullanmayın. Elektrik değeri güvenli, su geçirmez olmamaları durumunda pille çalışan el fenerlerini kullanmayın. Gaz kaçağı olması halinde en güvenilir ışık kaynakları kimyasal madde çubuklarıdır.
UYARI: Gaz kaçaklarını kontrol etmek üzere hasarlı binaların içine girmek çok tehlikelidir ve önerilmez.
DİKKAT: Depremden sonra artçıl şoklar devam edecek ve binanız daha fazla hasar görecektir (belki de bu şoklar sırasında ilk kez hasar görecektir).
UNUTMAYIN: Vasıflı bir eleman tarafından gaz kaçağı tam olarak kontrol edilmeden gaz vanasını yeniden açmayın.
UNUTMAYIN: Bütün kılavuz lambaların vasıflı veya gaz şirketinden gelen bir eleman tarafından tekrar yanar duruma getirilmesi gereklidir.
AĞIR MOBİLYALARIN SABİTLEŞTİRİLMESİ
Kaliforniya’da uzmanlar bize depremden sonra bina dışına koşmamamızı önermektedirler. Bunun nedeni binalarımızın diğer ülkelerdeki kadar hasar görme ihtimalinin az olmasıdır. Ahşap kafesli binalarımız depreme oldukça dayanıklıdır. Katı inşaat yasalarımız, modern (1933 sonrasında) kagir binaların yıkılma tehlikesini azaltmaktadır. Deprem sırasında en fazla yaralanma tehlikesi yapıya bağlı olmayan nedenlerden kaynaklanmaktadır. Dekoratif amaçlı ve sabit eşyaların, ağır mobilyaların yuvarlanması sonucunda meydana gelen yaralanmaların oranı çok yüksektir. Yaralanmaları azaltmanın en ekonomik yollarından biri yapısal olmayan tehlikelerin azaltılmasıdır. Burada birkaç tehlike üzerinde durulacak ve bazı çözümler önerilecektir.
PENCERE VE AYNA CAMI
Kesici parçalar yere düşebilir ve odaya dağılabilir. Emniyet camını, telli camları veya pencere güneş/emniyet bantlarını dikkate alın. Güneş/emniyet bantları camın izolasyon faktörünü de arttırma avantajına sahiptir. Enerji tasarrufu bant masrafını karşılayabilir. Camınız emniyetli tipte değilse masrafsız güvenlik önlemleri de alabilirsiniz. Panjurları indirebilir ve kapatabilirsiniz, perdeleri çekebilirsiniz. Aşağı indirilmiş, kapatılmamış stor perdeler bile dağılan cam parçaları için bir ölçüde güvenlik sağlamaktadır. Yatakların yanındaki pencereler için en iyi çözüm pencere güneş/emniyet bantlarının kullanılmasıdır.
AĞIR MOBİLYALAR Doğal felaketler sırasında özellikle yüksek, çok ağır mobilyalar hareket edecek ve yere yuvarlanacaktır. Bütün mobilyaları duvara vidalamak için metal kablo örgüsü, zincir veya dirsek kullanın. Duvar vidaları genellikle uygun ebatta yuvalı vidalardır. Duvar vidalarını bir saplama içine vidalayın (saplama duvarı destekleyen dikey 2”x4 ahşap takozdur, normal olarak 16” aralıklarla yerleştirilirler). Ekonomik elektronik saplama bulucusunun kullanılması ile işiniz kolaylaşacak duvarınıza daha az zarar gelecektir. Her zaman vida kullanılmalı, çivi kullanılmamalıdır.
GAZLI EV CİHAZLARI Sobanız, su ısıtıcınız, fırınınız, elbise kurutucunuz vs. doğal gaz veya propan ile çalışabilir. Emniyete alınmamış gazla çalışan ev cihazları bir deprem sırasında birisi tarafından tahrip edilebilir veya gaz besleme hatlarında kırılmalar ve delinmeler meydana gelebilir. Eğer bu cisimler yerlerinden oynatılır veya devrilirse, meydana gelen gaz kaçağı aksi taktirde küçük hasarlar ile kurtarılabilecek evinizi tamamı ile tahrip edebilir. Gazla çalışan bütün ev cihazlarını bir duvara monte edin ve esnek gaz boruları kullanın. Esnek gaz boruları biraz hareket etmeye izin verebilmek için gerekenden daha uzun olmalıdır. Bu cihazlar eğilme, yuvarlanma ve kaymayı önlemek için üstten ve alttan sabit bir şekilde bir yere tespit edilmelidirler. Sağlam ipler veya örgülü kablolarla su ısıtıcınızın duvara olan montajını daha da sağlam bir hale getiriniz.
BUZDOLAPLARI  Buzdolapları son derece ağırdır ve çoğu da tekerleklidir. Ağırlıklarından dolayı yerlerinden oynar veya devrilirlerse, insanları ezebilirler. Bir deprem sırasında yerlerinde kalmaları ve dik durmalarını temin etmek için buzdolaplarını üstten ve alttan sabitleyiniz. Bunun için delikli metal şeritler kullanınız. Bir ucunu duvara dubelle tutturun ve diğer ucunu buzdolabının ana gövdesine sağlam bir şekilde sabitleyin. Metal şeridi buzdolabın arkasındaki bobinlere veya kangallara tespit etmeyin. Bunlar çok dayanıksız ve hafif malzemeden yapılmış olup, buzdolabının ağırlığına tahammül edemezler.
DUVARDA ASILI OLAN AYNALAR, RESİMLER, SAATLER VS. Duvarda asılı olan her şey, büyük bir deprem sırasında yerinden çıkacak ve düşecektir. Uygun ölçüde bir dübel kullanın ve daha hafif cisimler için delik bir duvar dübeli kullanın. Daha büyük cisimler duvarda bulunan bir dübele monte edilen daha büyük bir vida kullanmayı gerektirirler.
DEKORATİF EŞYALAR Yerine sağlamca tespit edilmemiş cisimler bir şok sırasında düşecektir. Rafların ön kısımlarını bir tel, tek lifli olta ipi (misina) veya koruyucu korniş ile çevirin (ip veya korniş raf tabanından raf yüksekliğinin 1/3’ü kadar yüksekte olmalıdır). Eşyalar yerlerine velcro (cırtbant), iki taraflı yapışkan bant veya porselen tutkalı ile sabitlenebilir. Büyük veya ağır eşyaları en alt rafa yerleştirin. Ağır cisimler sanayi tipi daha güçlü velcro bantlarla yerlerine tespit edilebilir.
DOLAPLAR Bir deprem sırasında dolaplar açılacak ve içindekiler ortalığa saçılacaktır. Ağır eşyaları en alt raflara yerleştirin ve kapaklarının açılmaması için uygun menteşeler kullanın.
PARLAYICI VE YANICI SIVILAR Ortalığa dökülmüş parlayıcı ve yanıcı sıvılar yangına yol açabilir ve depremden hasar görmeden kurtulan bir evi tamamen harabeye çevirebilir. Bütün parlayıcı ve yanıcı sıvıları evin dışında, kendi orijinal/uygun kutularında ve yapılardan ve araçlardan uzakta muhafaza ediniz. Eğer parlayıcı ve yanıcı sıvıları evinizin içerisinde muhafaza etmeniz gerekiyorsa bunları garajınızda, kilitli dolaplarda ve daima en alt rafta muhafaza ediniz. “Tehlikeli maddeler” kısmına bakınız.
PENCERELERİN YANINDA YERLEŞTİRİLMİŞ OLAN YATAKLAR Bütün yataklar bir depremi yaralanmadan atlatmanız için “güvenli bölgeler” olmalıdır. Düşen bir pencere camı ciddi hasarlara sebep olabilir. Eğer bir yatak mutlaka bir pencerenin altına yerleştirilmek zorunda ise güvenlik filmi monte edin. Bunun maliyeti her fit kare başına 2$’dır. Bu film tabakası kırılan camı bir arada tutacak ve böylece büyük bir deprem sırasında kırıldığında yatağınızın üzerine cam parçacıkları yağmur gibi yağmayacaktır. Pencere boyama firmaları sarı sayfalarda (telefon rehberi, meslekler rehberi vs.) bulunabilir.
İŞ HAYATINDA YAPISAL OLMAYAN HASARLARI AZALTMAK İyi çalışanlarınız sizin en değerli varlıklarınızdır. Onları güvenli bir çalışma ortamı ile koruyunuz.
EKİPMANLAR VE TEÇHİZAT: Bir hizada bulunan çoklu dosya dolaplarını, büyük dolapları, kitaplıkları vs. birlikte bantlayınız. Yüksekte bulunan raflar üst kısımlarında birbirleri ile bağlanmalıdır ve zemine tespit edilmelidir. Masa üstü bilgisayarları ve daktiloları yerlerine tespit ediniz. Zemin üzerinde bulunan bilgisayar kesintisiz güç kaynaklarını bağlı oldukları iş istasyonlarının yanına yerleştiriniz. Dolap kapaklarını uygun menteşelerle güvence altına alınız. Tehlikeli maddeleri doğru şekilde depolayınız ve bütün çalışanlarınızı bunlar hakkında eğitiniz. Herhangi bir yere bağlı olmadan duran hareketli kısımları güvence altına alınız. İyi bir genel kural olarak masa üstü seviyesindeki her şeyi güvence altına alınız.
BAŞ SEVİYESİNDEN YUKARIDA BULUNAN CİSİMLER Baş seviyesinin üzerinde ve tavanda asılı bulunan görünen veya görünmeyen cisimler altında çalışan işçiler için tehlike arz edebilir. Masa üzerinden daha yüksek seviyede bulunan bütün cisimleri güvenli hale getiriniz. Tavanlarda asılı bulunan diagonal (tavanda köşeden köşeye uzanan) örgü tellerini kontrol ediniz. Aydınlatma armatürlerini ve fluoresant ampul panellerinin yerlerinde sağlam bir şekilde durduğundan emin olunuz. Dekoratif tavan panellerini, spot ışıklarını, hoparlörleri, klima cihazlarını vs. yerlerine güvenli bir şekilde monte ediniz. Başınızın üzerinde duran askılı tavanları tutan kabloların, dübellerin ve vidaların sağlam olup olmadığını kontrol ediniz.
ELEKTRİKLİ CİHAZLAR Eğer güvenli hale getirilmemiş elektrikli cihazların kablo bağlantıları kopar veya enerji taşıyan kablolar açığa çıkarsa şok tehlikeleri meydana gelir. Güvenli hale getirilmemiş cihazlar ofis binanızdaki elektrik tesisatında kısa devreler meydana getirebilir. Elektrikle çalışan bütün cihazları güvenli hale getiriniz. Acil durum aydınlatması ve bilgisayarları veri kayıpları meydana gelmesine karşı korumak için bir destek jeneratörü bulundurun. Jeneratörler, yakıt tankları, bataryalar ve yakıt borularının uygun bir şekilde güvence altına alınmasını sağlayın. Acil durum aydınlatmasını güvence altına alın. İletişim cihazlarını, switchleri ve kontrol kutularını güvence altına alınız.
FABRİKA EKİPMANLARI Fabrikalarda bulunan ekipmanların kaybı bir depremin meydana gelmesinden sonra sizi, işinizi devam ettirmekten alıkoyabilir. Su ısıtıcıları, fırınlar, boilerler, fanlar, pompalar, ısıtma, havalandırma , klima cihazları ve bunlara bağlantılı olan hatlar ve boruları güvence altına alınız.
TEHLİKELİ MALZEMELER Güvence altına alınmadan veya uygun olmayan şartlarda depolanmış olan tehlikeli kimyasal maddeler işiniz için büyük bir tehlike yaratabilir. Üretimde kullanılan kimyasal maddelerin büyük konteynerlerini veya temizlik malzemelerini güvence altına alınız. Bütün toksit malzemelerin doğru konteynerlerde bulunmasını ve uygun şekilde etiketlenmesini sağlayın. Bu tür maddelerin dökülmesi durumunda her çalışanın ne yapması gerektiğini bilmesini ve öğrenmesini sağlayın. Bir deprem meydana gelmesi halinde dökülmelerini önlemek amacıyla bütün toksik, sıcak veya tehlikeli maddelerin büyük konteynerlerını kapalı bulundurunuz.
ÇALIŞANLAR Ev ve işyeri için bir eğitim ve teyakkuz programı meydana getiriniz. Ailelerin de bu işe ilgi göstermelerini teşvik ediniz. Çalışanlarınızın evde ve işyerinde hazırlıklı bulunmalarını teşvik ediniz. Her çalışana tehlikeler, güvenlik uyarıları, acil durum planları ve malzemeleri ile ilgili olarak özel talimatlar veriniz.
KOMŞULAR Komşularınızın ne yaptığından haberdar olun. Onların yapacakları girişimler sizin evinizi tehlikeye atabilir. Komşularınızın potansiyel proplemlerine ilişkin planlar yapmak zorunda kalabilirsiniz.
SICAK SU ISITICINIZI GÜVENCE ALTINA ALMAK Bir deprem meydana gelmesi durumunda su ısıtıcınızın yerinden oynamasını önlemek için onu duvara ve zemine sağlam bir şekilde tespit etmeniz gerekir. Su ısıtıcınızın yerinden oynaması gaz veya su boruların kırılmasına yol açabilir ve aksi taktirde depremden hiç bir zarar görmeden kurtulabilecek olan evinizi mahvedebilir. Aynı zamanda gazla çalışan ev aletlerinize bağlanan gaz borularınızın mevcut esnek modellerden olmasını sağlayın.
DUVARI İŞARETLEYİNİZ : Keçe uçlu bir markör ile su ısıtıcısını, tepesinden altı inç aşağısından ve termostat kontrol vanasının dört inç yukarısından işaretleyiniz. Bu işaretleri su ısıtıcısının arkasındaki duvara taşıyınız.
TAKOZLARI YERLEŞTİRİNİZ : Takozları su ısıtıcısının arkasındaki duvara yerleştirip işaretleyiniz, takozları su ısıtıcısından 24 inç daha geniş olarak işaretleyiniz. Ucuz elektronik takoz bulucular yerel nalburlarınızda mevcuttur. Takozlar merkezden merkeze 16 inç aralıkla yerleştirilir.
BORUCU BANDININ EN ÜST ŞERİDİNİ TESPİT ETMEYE BAŞLAYINIZ : Tankın tepesinden başlayınız. Kullandığınız en uzaktaki takozu belirleyiniz ve buna 3/16 inçlik bir kılavuz deliği açınız. Borucu bandının bir ucunu duvara tespit etmek için rondelayla birlikte 5/16 inç x 2 1/2 inçlik bir ağaç vidası kullanınız. (madeni borucu bandını kullanınız, yeni plastik borucu bandını kullanmayınız).
BORUCU BANDINI TANKIN HER İKİ YANINDA YER ALAN EN AZ İKİ TAKOZA TESPİT EDİNİZ : Borucu bandını bir sonraki takoza taşıyıp işlemi tekrarlayınız.
BANDI, TANKI TAMAMEN ÇEVRELEYECEK ŞEKİLDE SARINIZ : Borucu bandını tankın etrafına sarınız. Arkadan başlayıp bandı arka taraf boyunca sarıp ön tarafa ve tekrar arka tarafa sarınız. Böylece bant bir çember oluşturacaktır.
BORUCU BANDININ DUVARA TESPİTİNİ EN AZ İKİ TAKOZA DAHA UYGULAYARAK TAMAMLAYINIZ : Bandın duvar takozuna tespit işlemini tekrarlayınız. Bandın gevşek olmamasına, gergin tutmaya dikkat ediniz.
BÜTÜN İŞLEMİ ALT TANK KAYIŞI İÇİN TEKRARLAYINIZ : Bütün işlemi yeniden tankın altı için tekrarlayınız. TANKIN ARKASINA YANMAZ BİR TAMPON YERLEŞTİRİNİZ: Bu, tankın duvara doğru hareket etmesini önleyecektir. Tamponu, takozlara tespit ediniz.
İŞİ; SU ISITICISININ AYAKLARINI DÖŞEMEYE TESPİT EDEREK TAMAMLAYINIZ: Su ısıtıcısının bulunduğu zemine su ısıtıcısının ayaklarını tespit etmek için tırnaklara açı veriniz.